Главная страница
Навигация по странице:

  • IX.Тест сұрақтары

  • с) көрші қолаң

  • а) Қазанқап

  • 6. Көп нүктенің орнына буын үндестігіне бағын-байтын қосымшаны қойыңыз. Бала...

  • с) тонған

  • Дыбыстардың жіктелуі. Сабаты таырыбы Сабаты таырыбы Дыбыстарды жіктелуі.ндестік заы Дыбыстарды жіктелуі Дыбысты айтамыз жне естиміз


    Скачать 259.45 Kb.
    НазваниеСабаты таырыбы Сабаты таырыбы Дыбыстарды жіктелуі.ндестік заы Дыбыстарды жіктелуі Дыбысты айтамыз жне естиміз
    АнкорДыбыстардың жіктелу
    Дата15.09.2020
    Размер259.45 Kb.
    Формат файлаpptx
    Имя файлаДыбыстардың жіктелуі.pptx
    ТипДокументы
    #62103

    Сабақтың тақырыбы:

    Сабақтың тақырыбы:

    Дыбыстардың жіктелуі.Үндестік заңы

    Дыбыстардың жіктелуі

    Дыбысты айтамыз және естиміз.

    Тіл дыбыстары дауыстылар және дауыссыздар деп екі үлкен топқа

    топтастырылады. Олардың негізгі ерекшеліктері:

    1 Дауыстылар тоннан (үннен) жасалады, ал дауыссыздар салдырдан

    2 Дауыстыларды айтқан кезде ауа кедергісіз, қарқынсыз шығады да,

    барлығы қатысады. шымылдығы дірілдейді, тіл артқа тартылады.

    Жақ (ауыз) кең ашылып, ерін екі жаққа қарай керіліп, (езулік болып)

    айтылады. Ал дауыссыздарды айтқанда, ауа кедергіге ұшырап, қарқынды шығады да, бірер ғана дыбыстау мүшелері қатысады. Мәселен, п дыбысын айтқанда, екі ерін ғана қозғалысқа түседі.

    3 Дауыстылар буын құрайды және бір буында бір дауыстыдан болады, дауыссыздар буын құрамайды т.б.


    ҮНДЕСТІК ЗАҢЫ

    Буын үндестігі (слоговой сингармонизм)

    a) жуан + жуан + жуан; оқу+шы+лар

    ә) жіңішке + жіңішке + жіңішке; етік+ші+лер

    2. Дыбыс үндестігі (звуковой сингармонизм)

    а) қатаң; б,в,г,д + қатаң бас+тық

    ә) ұяң (б,в,г,д әріптерінен басқа) -ұяң, үнді ауыл+ға

    б) ... к г шелек + і → шелегі

    ... п + дауысты б кітап + ы → кітабы

    ... қ ғ тарақ-ы → тарағы

    IX.Тест сұрақтары

    • Кейінді ықпалды табыңыз.
    • а) ешкі

      в) жұмысшы

      с) өнерпаз

      д) бір күні

      е) баспасөз

      2. Біріккен сөздегі ілгерінді ықпалды табыңыз.

      а) көк базар

      в) ала қой

      с) көрші қолаң

      д) Ырысбек

      е) Күмісжан

      3. Ілгерінді ықпалды табыңыз.

      а) басшы

      в) шекара

      с) бұрынғы

      д) саудагер

      е) көзқарас

      4. Біріккен сөздегі кейінгі ықпалды табыңыз.

      а) Қазанқап

      в) добымыз

      с) Ырысбек

      д) Аманбек

      е) Жан-жағына

    а) Рахманқұл

    в) көзбе –көз

    с) сәнқой

    д) ала ешкі

    е) ең қызық

    6. Көп нүктенің орнына буын үндестігіне бағын-байтын қосымшаны қойыңыз. Бала...

    а) –пан

    в) –жан

    е) –лар

    д) –нікі

    е) –қай

    7. Сөз аралығындағы кейінді ықпалды табыңыз.

    а) көз жұмды

    в) сәнқой

    с) тонған

    д) айтқым келеді

    е) бере салды



    написать администратору сайта